Tel: +31 (0)10 52 25 011 NL |   Fax: +31 (0)84 21 51 696 NL  skype afrika-online
English Nederlands
Home | Over Ons | Contact | Extra
Slideshow

Reizen naar Zimbabwe

Geografie

Algemeen
Zimbabwe ligt in zuidelijk Afrika tussen Zuid-Afrika en Zambia. Zimbabwe is in het geheel ingesloten door land en grenst aan Botswana, Mozambique, Zambia en Zuid-Afrika. De oppervlakte van Zimbabwe is 390.580 vierkante kilometer. Zimbabwe is daarmee ongeveer 9,4 keer zo groot als Nederland.
Het land wordt beheerst door een plateau met een bergrug die de centrale ruggengraat vormt. Deze bergrug vormt de scheiding tussen twee stroomgebieden, met een waterafvoer naar het noordwesten in de Zambezi en naar het zuidoosten in de rivieren Limpopo en Save (Sabi). Het noordelijke gedeelte van de bergrug is de Mvurwi-bergketen met toppen als Mount Mvurwi (1748 meter) en Mount Chikonyora (1731 meter). De Mashava-heuvels vormt het centrale gedeelte en de Matopo het zuidelijke gedeelte van de bergrug.
 
Klimaat

Het klimaat van Zimbabwe is (sub)tropisch. Zimbabwe is droger en koeler dan je in de tropen zou verwachten. Dit komt door de hoogte van het land maar ook doordat het land niet aan een zee of oceaan ligt. In de winter (mei tot augustus)kan de temperatuur ’s nachts dalen tot onder het vriespunt en er is weinig of geen regenval. De zomer duurt van november tot april en is tevens het regenseizoen.
 
Planten en Dieren

Planten
Dichte wouden zijn er weinig in Zimbabwe. Alleen langs de grens met Mozambique vindt je nog wat regenwouden aantreffen. Het 'Lowfield’, dat heter en droger is, heeft echter een grassteppevegetatie met soms semi-woestijnachtige landstreken.
 
Dieren
In geheel Zimbabwe treft men voornamelijk in de wildparken nog leeuwen, giraffen, elanden, waterbokken, zebra’s en ander wild in redelijke hoeveelheden aan. In het Hwange National Park treffen we de grootste kuddes olifanten en buffels van Afrika aan. In het Lake Mutirikwi National Park, bij Masvingo leven nog de zeldzame witte neushoorn, oribies en nyala’s.
 
Geschiedenis

Duizend jaar geleden vestigden de Shona zich in het huidige Zimbabwe. Tot op heden vormen de Shona de grootste etnische groep in Zimbabwe. De Shona waren voornamelijk landbouwers en jagers. Veel later, halverwege de 19e eeuw, vestigden zich in het zuiden van het gebied de Ndebele, veehoeders en nauw verwant aan de Zulus uit Zuid Afrika, en stichtten daar een machtig rijk. Tot op heden is de relatie tussen deze twee bevolkingsgroepen stroef en nog steeds van invloed op het huidige politieke klimaat.
 
Een derde, veel kleinere groep Europeanen arriveerde eind van de 19e eeuw onder leiding van de Brit Cecil Rhodes, op zoek naar minerale voorraden. De exploitatie van de mijnen werd een minder groot succes dan gedacht, maar de Europeanen bleven en vestigden zich veelal als boeren.
 
South Rhodesia (Cecil Rhodes Asia), zoals het land heette, werd tot 1923 geleid door Rhodes' British South Africa Company (BSAC). (Zambia werd in die tijd North Rhodesia genoemd.) De regering in Groot-Brittannië had weinig directe interesse in het land (mede door de tegenvallende mijnexploitatie) en liet het land (d.w.z. de blanke minderheid) in 1923 de keuze tussen inlijving bij Zuid-Afrika of het worden van een kolonie met zelfbestuur. Het laatste geschiedde.
 
In 1962 kwam een nieuwe partij aan de macht, het Rhodesian Front (RF), die vasthield aan de blanke (minderheids-)overheersing en voor volledige onafhankelijkheid van Groot-Brittannië was. Ian Smith, leider van het RF, verklaarde Zimbabwe in 1965 onafhankelijk met de uitgave van de Unilateral Declaration of Independence (UDI). Deze eenzijdige onafhankelijkheidsverklaring werd door Groot Brittannië nietig verklaard en werd gevolgd door economische sancties en een VN-handelsembargo.
 
Begin jaren zestig ontstond er een georganiseerde Afrikaanse beweging die zich verzette tegen de jarenlange blanke overheersing. De eerste grote organisatie was de Zimbabwe African People's Union (ZAPU) onder leiding van Joshua Nkomo. Een afsplitsing hiervan, de Zimbabwe African National Union (ZANU), ging zich later voornamelijk richten op de belangen van de Shona terwijl de ZAPU haar aanhang vooral onder de Ndebele vond. Vanaf eind jaren zestig begonnen de ZANU en de ZAPU met aanvankelijk sporadische guerrilla-activiteiten tegen de regering. Vanaf begin jaren '70 verscherpten deze acties zich en in 1976 gingen de partijen samenwerken in het Patriotic Front (PF). Onder druk van het handelsembargo, de guerrilla-activiteiten van het PF en de onafhankelijkheidsverklaringen in directe buurlanden, werd uiteindelijk ook in Rhodesië door Ian Smith de weg vrijgemaakt voor een meerderheidsregiem en dus meer invloed van Afrikaanse leiders. In de verkiezingen voorafgaand aan de onafhankelijkheid kwam Robert Mugabe (ZANU) als grote winnaar naar voren en vormde later Zimbabwe's eerste regering. Op 18 april 1980 werd Zimbabwe formeel onafhankelijk. De ZANU heerste sinds 1980 tot 2000 met een vrijwel absolute meerderheid. Van oppositie was geen sprake. Openlijke protesten en kritiek werden vele jaren door de regering met behulp van de media en inzet van veiligheidstroepen tot een minimum beperkt. Sinds eind 1997 ontstond een sterk toegenomen politieke bewustwording bij de bevolking en vakbonden, als gevolg van de gedaalde koopkracht. Stakingen en onrust waren in de jaren 98 en 99 regelmatig terugkerende verschijnselen, culminerend in een nieuwe oppositionele politieke beweging in september 99, the Movement for Democratic Change (MDC).
 
Economie en Toerisme

De macro-economische situatie is de sinds 1999 gestaag verslechterd. In 2001 was er een negatieve groei van zo'n 7%, werkloosheid van ruim 60% en hyperinflatie van maar liefst 109%. Invoering van prijscontroles op basisbehoeften midden-2001 bracht de economie daarbij een nieuwe slag toe, omdat bedrijven niet beneden de kostprijs kunnen produceren. De private sector is sterk verzwakt, veel bedrijven gaan over de kop. Tevens heeft President Mugabe het Enhanced Structural Adjustment Programme (ESAP) in niet mis te verstane bewoordingen publiekelijk afgewezen. Ook voortdurende deelname aan het DRC-conflict vormt een zware belasting voor de staatskas. Het Nederlandse bedrijfsleven maakt zware tijden door in Zimbabwe. Bijna alle bedrijven hebben grote problemen het hoofd boven water te houden. Nederlandse boeren wordt het werken en leven onmogelijk gemaakt, in weerwil van de Investerings Beschermings Overeenkomst (IBO). Nederlandse industriële bedrijven kregen te maken met stakingen en intimidatie geïnstigeerd door eerdergenoemde regeringsgerelateerde vakbond. Uitbreidingsinvesteringen worden, op enige uitzonderingen na, niet meer gedaan; Nederlandse bloementelers worden nu gehinderd in hun exportactiviteiten.
 
Dit alles heeft geleid tot stijging in de armoede; inmiddels leeft ruim 60% van de bevolking onder de armoedegrens. Vanwege natuurlijke oorzaken (overstromingen in sommige regio's, droogte in andere), maar vooral als gevolg van de politieke onrust (vele boeren hebben niet of minder kunnen aanplanten dan normaal), zijn voedseltekorten ontstaan en dreigt hongersnood. Ook het komende jaar zijn de vooruitzichten voor de armen somber. Volgens de begroting voor 2002 is het budget voor defensie en politie sterk toegenomen en het budget voor de sociale sectoren relatief sterk gedaald. Vermindering van donorsteun heeft negatieve consequenties voor onderwijs en gezondheidszorg. Algemeen punt van zorg is daarnaast de HIV/AIDS epidemie, die sterk blijkt te stijgen. Een kwart tot een derde van de volwassenen is HIV positief en het aantal aidswezen bedraagt nu al zo'n 700.000. De regering lijkt zich nog onvoldoende bewust van de enorme consequenties hiervan voor de toekomstige sociaal- economische ontwikkeling van het land en voor het functioneren van de overheid.
 
Bevolking

In Zimbabwe wonen ruim 12,5 miljoen mensen (2003).De bevolkingsdichtheid bedraagt ongeveer 33,5 inwoners per vierkante kilometer.
 
* De natuurlijke bevolkingsgroei bedraagt 0,83%.(2003)
* Geboortecijfer per 1000 inwoners is 30.34 (2003)
* Sterftecijfer per 1000 inwoners is 22.02 (2003)
* De levensverwachting is 39,0 jaar. (mannen 40,1 en vrouwen 37,9 jaar (2003)

Bevolkingssamenstelling:
Het merendeel, 97 procent van de bewoners, is van Afrikaanse oorsprong ( Shona, Ndebele). Ongeveer twee procent is van Europese afkomst en het overige deel bestaat uit Aziaten en kleurlingen.
 
Taal

Officieel is de taal Engels. Maar de bevolking spreekt vooral Shona en Ndebele. Ook worden er nog talrijke lokale talen en dialecten gesproken.
 
Godsdienst

In Zimbabwe bestaat het merendeel van de gelovigen uit Christenen (±55%). Verder veel mengvormen met inheemse godsdiensten of puur inheemse godsdiensten.
 
Samenleving

Staatsinrichting
Volgens de grondwet van Zimbabwe staat de President aan het hoofd van de regering en wordt deze gekozen voor een periode van 6 jaar middels vrije verkiezingen; de eerstvolgende presidentiele verkiezingen zijn voorzien in 2008. De wetgevende macht ligt bij het parlement dat bestaat uit de Nationale Vergadering, gekozen voor 5 jaar. De Nationale Vergadering heeft 120 gekozen leden, 8 gouverneurs, 10 traditionele leiders, 12 door de president aangestelde leden, een voorzitter en een Procureur-generaal. De grondwet voorziet in een onafhankelijk rechtssysteem. Pogingen van de oppositie en aantal leden van de ZANU-PF de grondwet op enkele punten te wijzigen en een limiet te stellen aan het aantal termijnen dat een President mag aanblijven, werden aanvankelijk als overbodig door de regering afgewezen. In 1999 is echter toch, onder druk van de maatschappelijke ontwikkelingen, door de regering een constitutionele herzieningscommissie ingesteld. Deze bestond uit vertegenwoordigers van de regeringspartij en een aantal groeperingen uit de samenleving. Deze commissie publiceerde op 1 december 1999 een nieuw grondwetsvoorstel waarin een van de hoofdpunten een hernieuwde deling van de uitvoerende macht betrof via herstel van het premierschap. Daarnaast werd voorgesteld de duur van het Presidentschap (niet van de zittende president) te binden aan maximaal twee termijnen van vijf jaar elk en de bevoegdheden van het Parlement te versterken. Het nieuwe grondwetsvoorstel, met een door de President toegevoegde clausule welke onteigening van grond zonder compensatie mogelijk maakt, werd in februari 2000 per referendum aan de kiezers voorgelegd. Ruim 55% van de kiezers wees het nieuwe grondwetsvoorstel af, niet zozeer primair om inhoudelijke redenen doch vooral als protest tegen het steeds autocratischer bewind van president Mugabe.
 
Politiek
Sinds het referendum in februari 2000 werd het land geconfronteerd met een steeds heviger “campagne” van intimidatie en geweld in de aanloop naar de parlementsverkiezingen van 24 en 25 juni. Dit speelde zich voornamelijk af op het platteland waar de ZANU-PF traditioneel sterk is, was duidelijk georchestreerd door het bewind, en richtte zich tegen (vermeende) aanhangers van de in 1999 opgerichte oppositiepartij, de Movement for Democratic Change (MDC) onder leiding van de voormalige vakbondsleider Morgan Tsvangirai. Tegelijkertijd werden door fanatieke aanhangers van de regeringspartij een kleine duizend grote commerciële landbouwbedrijven van voornamelijk blanke boeren, langdurig bezet. Deze zet, inspelend op lang bestaande onvrede over uitblijven van een daadwerkelijke herverdeling van grond onder de rurale zwarte bevolking, leek vooral ingegeven door politieke redenen en als afleidingsmanoeuvre van de grote economische problemen waarin het land momenteel verkeert als gevolg van het (wan)beleid van de regering. De verkiezingen zelf verliepen niettemin kalm en in het algemeen correct. De opkomst (ca 60%) was naar Zimbabwaanse maatstaven zeer hoog. De MDC is met 57 zetels in het 150 zetels tellende parlement vertegenwoordigd. De regeringspartij ZANU-PF verwierf 62 zetels. De overige parlementsleden, op een onafhankelijk gekozen lid na, worden door de president benoemd. De uitslag betekende een politieke aardverschuiving, al behield de ZANU-PF haar meerderheid.
 
Sinds de uitslag van het referendum en de parlementsverkiezingen in 2000 is de politieke situatie in Zimbabwe verder verslechterd. Regeringspartij ZANU-PF en President Mugabe in het bijzonder lijken bereid de economische groei, het welzijn van de bevolking en het internationale aanzien van Zimbabwe, op te offeren aan het behoud van de macht. Inzet was nu het behalen van de winst van de Presidentsverkiezingen in 2002. De President heeft alles in het werk gesteld om zich van herverkiezing te verzekeren; geweld en intimidatie tegen oppositieleden, media en boeren en versneld doorvoeren van restrictieve wetten, die vrijheid van meningsuiting, persvrijheid, stemrecht en juridische bescherming inperken. Ook hebben zich binnen de rechterlijke macht zorgwekkende ontwikkelingen voorgedaan. Met het gedwongen aftreden van de Chief Justice en zijn vervanging door een regeringsgezinde rechter, is de scheiding der machten een gevoelige slag toegediend. Politie en andere ordehandhavers tonen zich vaak weigerachtig of onmachtig om in te grijpen tegen intimidatie en geweld door regeringsaanhangers tegen (vermeende) oppositie-supporters en journalisten van Zimbabwe's onafhankelijke media.
 
Een ander instrument dat door ZANU-PF in de presidentiele herverkiezingscampagne is gebruikt is nog immer het landhervormingsproces, dat in 2001 verder werd versneld, met zgn. oorlogsveteranen als stoottroepen. Onduidelijke onteigeningswetgeving en willekeurige besluitvorming door overheden, (vaak straffeloze) intimidatie en geweld door oorlogsveteranen tegen landarbeiders en commerciële boeren, en gebrek aan kennis en middelen onder de nieuwe bezitters van herverdeelde gronden, maken de chaos op het platteland compleet. De oorlogsveteranen breidden hun activiteiten daarnaast ook uit naar de steden, in een poging aldaar verkiezingssteun voor de President te herwinnen, dan wel af te dwingen. Bedrijven kregen te maken met geforceerde werkstakingen, bedreiging en gijzelingen, georganiseerd door een nieuwe, aan de regeringspartij gelieerde vakbond; een aantal besloot de deuren te sluiten.
 
Op 9, 10 en 11 maart vonden de Presidentsverkiezingen plaats. De opkomst was hoog in de sreden, met als gevolg dat zich voor de stembureaus lange rijen vormden. Het High Court besloot tot een derde verkiezingsdag in Harare en Chitungwiza (waar zich de meeste problemen voordeden met lange rijen kiezers, die niet voor gestelde sluitingstijd hun stem konden uitbrengen). Op 13 maart werd bekend gemaakt dat Mugabe meer dan 55% van de in totaal 3.1 miljoen uitgebrachte stemmen had behaald en daarmee tot nieuwe President was verkozen. Oppositieleider Morgan Tsvangirai verklaarde dat Mugabe’s overwinning niet legitiem was en derhalve door de MDC niet erkend zal worden. Tsvangirai noemde de intimidatie en geweld tegen de oppositie, de kiezers en de onafhankelijke pers, grootschalige obstructie van het verkiezingsproces door de Zimbabwaanse autoriteiten en grootschalige fraude als redenen van de overwinning van Mugabe.
 
Internationaal is er verschillend op de verkiezingsoverwinning van Mugabe gereageerd. De VS, Europa, de Commonwealth en het SADC Parliamentary Forum hebben het gehele verkiezingsproces alsmede de verkiezingsuitslag veroordeeld vanwege het gebruikte geweld en de mensenrechtenschendingen die plaatsvonden. Veel maar niet alle Afrikaanse landen en organisaties hebben positief gereageerd op de overwinning van Mugabe. Op 17 maart is Mugabe als President ingehuldigd. Europese ambassadeurs hebben bij deze gelegenheid verstek laten gaan. De Commonwealth heeft besloten Zimbabwe voor één jaar te schorsen.
 
Onder grote druk van de Nigeriaanse President Obasanjo en de Zuid-Afrikaanse President Mbeki zijn begin april besprekingen begonnen tussen de oppositiepartij MDC en regeringspartij ZANU-PF over de politieke situatie en een mogelijke vorm van machtsdeling in Zimbabwe. Er is een gemeenschappelijke agenda overeengekomen, die ondermeer de bespreking van wetgeving, grondwet, legitimiteit van de verkiezingen, het politiek geweld, de economische ontwikkeling en de landkwestie omvat. Op 13 mei as zouden de besprekingen worden voortgezet. Ondertussen lijken overheidsrethoriek en repressie te verharden. Landhervormingen worden geïntensiveerd doorgevoerd, de economische crisis zet door en er is een nijpend voedseltekort.
 
Bron: landenweb.nl
Top